De gestructureerde mededeling (OGM/VCS) uitgelegd: wat het is en hoe het werkt

Wat is een gestructureerde mededeling?

Wanneer u in België een overschrijving doet, kunt u een vrije mededeling invullen („factuur 2026-014, bedankt!”) of een gestructureerde mededeling. Die laatste heet in het Nederlands OGM (overschrijving met gestructureerde mededeling) en in het Frans VCS (virement avec communication structurée).

Het formaat is vastgelegd door Febelfin, de federatie van de Belgische banksector. Het ziet er altijd zo uit:

+++123/4567/89002+++

Drie plustekens, drie cijfers, een schuine streep, vier cijfers, een schuine streep, vijf cijfers en weer drie plustekens. In totaal twaalf cijfers. De plustekens en schuine strepen zijn alleen opmaak; voor de bank telt de cijferreeks.

Bankapps herkennen het formaat. Typt de klant een cijfer verkeerd, dan weigert de app de mededeling meestal meteen. Dat is precies het voordeel.

Waarom zou u ze gebruiken?

Een gestructureerde mededeling is niet wettelijk verplicht. Toch gebruiken veel Belgische ondernemingen ze, om drie redenen:

• Automatisch afpunten. Boekhoudsoftware koppelt een betaling met de juiste OGM zonder tussenkomst aan de openstaande factuur.
• Minder fouten. Door het controlegetal valt een verkeerd getypt cijfer meestal meteen op.
• Duidelijkheid voor de klant. De klant weet precies wat hij moet invullen.

Vooral als u veel facturen stuurt, scheelt dat uren handwerk. Maar ook als zelfstandige met tien facturen per maand is het prettig dat u niet hoeft te puzzelen welke betaling bij welke factuur hoort.

Ook uw boekhouder zal het waarderen: hoe minder betalingen hij handmatig moet uitzoeken, hoe sneller uw kwartaalafsluiting rond is en hoe kleiner de kans op fouten in uw openstaande posten.

Zo werkt het controlegetal (modulo 97)

De regel staat in de Febelfin-standaard voor de gestructureerde mededeling en is eenvoudig:

1. Neem de eerste tien cijfers en lees ze als één getal.
2. Deel dat getal door 97 en neem de rest (modulo 97).
3. Die rest, aangevuld tot twee cijfers, vormt het controlegetal: cijfers 11 en 12.
4. Is de rest 0, dan wordt het controlegetal 97.

Waarom 97? Het is het grootste priemgetal onder 100. Daardoor past de rest altijd in twee cijfers, en worden de meeste tikfouten opgemerkt, zoals een verkeerd cijfer of twee omgewisselde cijfers naast elkaar.

Rekenvoorbeeld stap voor stap

We nemen als basis de tien cijfers 1234567890.

De volledige mededeling wordt dus +++123/4567/89002+++.

Een tweede voorbeeld met een rest van nul: het basisgetal 0000000097. Dat is precies 97, dus de rest is 0. Volgens de regel wordt het controlegetal dan 97, wat +++000/0000/09797+++ oplevert. Hetzelfde geldt voor de laagst mogelijke mededeling: tien nullen geven +++000/0000/00097+++.

Controleren werkt omgekeerd: neem de eerste tien cijfers, bereken modulo 97 (met 97 bij rest 0) en vergelijk met de laatste twee cijfers. Komen ze overeen, dan is de mededeling geldig.

In een spreadsheet doet u dat met de formule =REST(A1;97) in de Nederlandstalige versie of =MOD(A1,97) in de Engelstalige, waarbij A1 de tien cijfers bevat. Vergeet niet een rest van 0 te vervangen door 97.

Hoe kiest u de eerste tien cijfers?

De tien basiscijfers mag u vrij invullen, zolang elke openstaande factuur een unieke mededeling krijgt. Drie gangbare aanpakken:

• Op basis van het factuurnummer. Factuur 2026-0142 wordt bijvoorbeeld 0020260142. Eenvoudig en goed te volgen.
• Klantnummer plus factuurnummer. Bijvoorbeeld vijf cijfers voor de klant en vijf voor de factuur, handig als u per klant wilt groeperen.
• Door de software laten genereren. Veel boekhoudpakketten maken zelf een unieke OGM per factuur.

Rekenvoorbeeld voor factuur 2026-0142: het basisgetal 20260142 delen door 97 geeft 208.867 met een rest: 97 × 208.867 = 20.260.099, en 20.260.142 − 20.260.099 = 43. Het controlegetal is dus 43 en de mededeling wordt +++002/0260/14243+++. Controleer zulke berekeningen bij voorkeur met een rekenblad of uw software: één fout cijfer en de mededeling is ongeldig. Dat is precies waarom het systeem werkt.

Wat u best vermijdt, is dezelfde mededeling hergebruiken voor verschillende facturen. Dan verliest u net het voordeel van automatisch afpunten.

Waar zet u de mededeling op de factuur?

Plaats de gestructureerde mededeling dicht bij uw IBAN en het te betalen bedrag, bijvoorbeeld in een kader „Betaalgegevens”:

• Te betalen: € 968,00
• IBAN: BE00 0000 0000 0000 (voorbeeld)
• Mededeling: +++123/4567/89002+++
• Vervaldatum: 30 dagen na factuurdatum

Op facturen in euro zet Invoiceferry bovendien een SEPA-betaal-QR-code. Die bevat IBAN, bedrag en referentie, zodat de klant alleen nog hoeft te scannen. U kunt de gestructureerde mededeling als betaalreferentie invullen, zodat ze ook in de QR-code meegaat. Het Belgische ontwerp „Grand-Place” toont de betaalgegevens overzichtelijk onderaan.

Welke andere gegevens verplicht op uw factuur moeten staan, leest u in ons artikel over de verplichte vermeldingen.

Wat doet u als een klant de mededeling vergeet?

Ook met de beste factuur gebeurt het: een klant betaalt zonder mededeling, met een vrije tekst of met de mededeling van een vorige factuur. Uw software kan de betaling dan niet automatisch koppelen.

Zo pakt u dat aan:

• Zoek op bedrag en naam. Meestal is uit het bedrag en de naam van de betaler af te leiden om welke factuur het gaat.
• Koppel handmatig in uw boekhouding en noteer erbij waarom.
• Bij twijfel: vraag het na. Een korte e-mail aan de klant voorkomt dat een factuur onterecht als onbetaald blijft staan.
• Deelbetalingen. Betaalt een klant in twee keer met dezelfde OGM, dan herkent de software beide betalingen; controleer of het totaal klopt.

Stuurt u een herinnering, vermeld dan opnieuw dezelfde gestructureerde mededeling. Maak voor een herinnering geen nieuwe OGM aan, want dan raakt de koppeling met de oorspronkelijke factuur zoek.

Een betaal-QR-code helpt ook hier: wie scant, neemt de referentie automatisch over en kan ze niet vergeten.

OGM en e-facturatie

Sinds 2026 sturen Belgische btw-plichtige ondernemingen hun facturen aan elkaar als gestructureerde e-factuur via Peppol. De gestructureerde mededeling past daar goed in: ze krijgt een eigen veld voor de betaalreferentie, zodat de software van de klant de overschrijving meteen correct kan voorbereiden.

Meer over de verplichting en over access points leest u in ons artikel over e-facturatie en Peppol.

Een mededeling controleren die u ontvangt

Ook als u zelf betaalt, kan het nuttig zijn om een gestructureerde mededeling te controleren, bijvoorbeeld als u ze overneemt van een papieren factuur. Stel dat op de factuur van uw leverancier +++123/4567/89002+++ staat. U controleert dat zo:

1. Haal de opmaak weg: 123456789002.
2. Splits in de eerste tien cijfers (1234567890) en de laatste twee (02).
3. Bereken 1234567890 modulo 97. Dat is 2.
4. Vergelijk: 2 geschreven als 02 is gelijk aan de laatste twee cijfers. De mededeling is geldig.

Stel nu dat u per ongeluk +++123/4567/98002+++ typt, met twee omgewisselde cijfers. De eerste tien cijfers worden 1234567980. Modulo 97 geeft dat een andere rest dan 2, dus het controlegetal 02 klopt niet meer en uw bankapp weigert de mededeling. Zo voorkomt het systeem dat uw betaling bij de verkeerde factuur belandt.

Voor wie programmeert: in de meeste talen volstaat één regel. In JavaScript berekent u bijvoorbeeld Number(basis) % 97 || 97, waarbij basis de tien cijfers als tekst bevat. Tien cijfers passen zonder problemen in een gewoon getal, dus u hebt geen speciale rekenbibliotheek nodig.

Een kleine waarschuwing bij spreadsheets: zorg dat voorloopnullen niet verdwijnen. Een basis als 0020260142 wordt anders 20260142. De rest blijft dan wel dezelfde, maar bij het samenstellen van de mededeling moet u de nullen weer aanvullen tot tien cijfers.

Veelgestelde misverstanden

• „De OGM is verplicht.” Nee, een vrije mededeling is ook toegestaan. De OGM is een gemaksinstrument.
• „Het controlegetal is altijd tussen 00 en 96.” Nee: een rest van 0 wordt 97, dus het bereik is 01 tot en met 97.
• „De plustekens moeten mee in de bankapp.” Meestal niet; de meeste apps verwachten alleen de twaalf cijfers en vullen de opmaak zelf aan.
• „Ook Nederlandse klanten kennen het.” De OGM is een Belgisch systeem. Nederlandse banken werken met een eigen betalingskenmerk; voor een Nederlandse klant volstaat vaak het factuurnummer.

Verwante tools en artikels

• Verplichte vermeldingen op een factuur in BelgiëWelke gegevens moeten op een Belgische factuur? Ondernemingsnummer, btw, volgnummer en de vermelding bij de vrijstellingsregeling, met voorbeeld.
• E-facturatie in België vanaf 2026: Peppol uitgelegd voor kleine ondernemingenSinds 1 januari 2026 is e-facturatie tussen Belgische bedrijven verplicht. Wat is Peppol, wat is een access point en wat komt er in 2028?
• Factuursjablonen